مناسبت های اسلامی

به نیمه شعبان رسیده‌ایم روزی که زیباترین بهار متولد شد و ما منتظر و چشم به راه دیدن دوباره‌ زیباترین فصل خدا میلادش را جشن می‌گیریم.

میلاد  شعر ولادت امام زمان (عج)

دوستان هنگام بینایى شده

طلعت مهدى تماشایى شده

این امید هر نبى و هر ولی است

پاى تا سر، هم محمد، هم على است

این پسر چشم و چراغ فاطمه است

این گل امید باغ فاطمه است

شمع جمع عالمین است این پسر

طالب خون حسین است این پسر

این چراغ بزم در قلب شب است

این نوید انتقام زینب است

این امام عصر کل عصرهاست

صاحب نصر تمام نصرهاست

بردگان موسى به عالم آمده

مردگان عیساى مریم آمده

کیست مهدى کعبه جان همه

کیست مهدى آرزوى فاطمه

کیست مهدى همدمى نشناخته

خلق نادیده به او دل باخته

کیست مهدى نور انوار خدا

کیست مهدى انبیا را مقتدا

کیست مهدى یاور مظلوم‌ها

کیست مهدى حامى محروم‌ها

کیست مهدى حجّت ثانى عشر

کیست مهدى منجى کل بشر

استادسازگار

 

 

*****

 

   اشعار ویژه میلاد امام حسین(ع)         

شعر       

 

جهان گردیده دریای کرامت 
شب جشن است یا صبح قیامت 
تو گویی ملک نامحدود هستی 
چراغانی است از نور امامت 
ملک، جن، آدمی بستند امشب 
سراسر بر نماز شکر قامت 
بهشت وحی، آباد حسین است 
مبارک باد، میلاد حسین است 
عروج کل هستی تا حسین است 
محمد گرم شادی با حسین است 
تمام آرزوهای محمد 
تمام هستی زهرا حسین است 
نماز شکر خلقت، شادمانی 
دعای آفرینش، یا حسین است 
محمد در بغل آیینه دارد 
علی قرآن به روی سینه دارد 
سلام الله بر قدر و جلالش 
خدا را چشم بر ماه جمالش 
پر جبریل می‌سوزد به برقی 
کند گر قصد معراج کمالش 
زمان تا حشر با مهرش هم آغوش 
قیامت هم بود صبح وصالش 
لبش سرچشمة نوش محمد 
عروجش بر سر دوش محمد 
لبش با دوست در راز و نیاز است 
ولای او قبولی نماز است 
میان انبیا تا صبح محشر 
محمد زین ولادت سر فراز است 
ز کوی او همه درهای رحمت 
به روی انس و جان پیوسته باز است 
قیامت، در قیامت بندة اوست 
شفاعت لاله زار خندة اوست 
به شعبان المعظّم ماه دادند 
بشر را رهبری آگاه دادند 
به جسم آفرینش جان تازه 
به چشم دل چراغ راه دادند 
به ثارالله، ثارالله دیگر 
به وجه‌الله، وجه‌الله دادند 
محمد نقش لبخندت مبارک 
علی میلاد فرزندت مبارک 
دل عالم گرفتار حسین است 
محمد محو دیدار حسین است 
به بازار محبت صحنه صحنه 
دوصد یوسف خریدار حسین است 
خدا با دست قدرت تا قیامت 
علم گیرو علمدار حسین است 
دو عالم سایه‌ای از پرچم اوست 
محرّم نه، زمان ماه غم اوست 
تو خون در جسم توحید آفریدی 
تو بانگ ارجعی از حق شنیدی 
تو قرآن را ز نوک نیزه خواندی 
تو مقتل را به مهد ناز دیدی 
تو عزّت را، شرف را، روح دادی 
تو ذلّت را سر از پیکر بریدی 
تو وقتی بر شهادت خنده کردی 
تمام انبیا را زنده کردی 
شهادت بوسه زد بر پیکر تو 
ولادت یافت خون از حنجر تو 
چهل منزل به دنبال خدا رفت 
به نوک نیزة دشمن سر تو 
به حلق تشنه‌ات، قرآن هماره 
خورد آب حیات از ساغر تو 
شهادت می‌دهم نزد خدایت 
تو خون دادی، خدا شد خونبهایت 
تو خود احیا گر اسلام نابی 
درون تیرگی‌ها آفتابی 
تو در رگ‌های قرآن خون پاکی 
تو بر گلزار سبز وحی آبی 
تو در هر فصل ایمان را بهاری 
تو در هر نسل روح انقلابی 
تو با هر زخم فریاد خدایی 
تو روی نیزه هم یاد خدایی 
شهادت خطّ سرخ خامة ماست 
خط تو، مشی تو، برنامة ماست 
پس از هیهات منّا الذّلة تو 
کفن پیراهن و خون جامة ماست 
هزار و نهصد و پنجاه زخمت 
به موج خون زیارتنامة ماست 
تو حجّی، تو صلاتی، تو زکاتی 
تو اسلام محمد را حیاتی 
خوشا آنانکه در خون پا فشردند 
به عشقت از دل و جان سر سپردند 
به دین زندة ما مرده آن است 
که گوید کشتگان عشق مردند 
همیشه میوه‌های نخل میثم 
ز خون عاشقانت آب خوردند 
ویَبقی وجه ربّک دولت تو است 
تمام آفرینش ملت تو است 

میلاد  

 

 

*****

 

 

شعر مبعث پیامبر(ص)


                           

وصلِ یار

 

نبض هستی لرزه بر رگ‌های کوهِ نور زد

باغبان انبیاء گل نغمه‌ای مسرور زد

چشمِ کوه‌های دگر پیش حرا تاریک بود

چشم خورشیدی او علت بر این مشهور زد

بسکه شیرین بود وصلِ یار در غارِ حرا

صد ملک با بال‌های سر درش را تور زد

هم نبوت را به دست آورد و هم ختم الرسل

فکر را از نو بنا کرد و دم از معمور زد

با چنین والا مقامی چشم‌ها را خیره کرد

تیرها بر دیدگانِ دشمنانِ کور زد

دیگر از حرف یتیمی و شبانی نیست حرف

سیلی سنگین بعثت بر رخِ مغرور زد

دست شیطان را ببست و شاهکاری را گشود

گفت اسلام و همه ابلیسیان را دور کرد

 
مبعث 1

عید مبعث مبارک باد

 

 

*****

 

به مناسبت ولادت حضرت علی(ع) و روز پدر 

 1    

 حضرت علی ( ع ) نخستین فرزند خانواده هاشمی است که پدر و مادر او هر دو فرزند هاشم اند . پدرش ابوطالب فرزند عبدالمطلب فرزند هاشم بن عبدمناف است و مادر او فاطمه دختر اسد فرزند هاشم بن عبدمناف می باشد . خاندان هاشمی از لحاظ... فضائل اخلاقی و صفات عالیه انسانی در قبیله قریش و این طایفه در طوایف عرب ، زبانزد خاص و عام بوده است . فتوت ، مروت ، شجاعت و بسیاری از فضایل دیگر اختصاص به بنی هاشم داشته است . یک از این فضیلتها در مرتبه عالی در وجود مبارک حضرت علی ( ع ) موجود بوده است . فاطمه دختر اسد به هنگام درد زایمان راه مسجدالحرام را در پیش گرفت و خود را به دیوار کعبه نزدیک ساخت و چنین گفت : خداوندا ! به تو و پیامبران و کتابهایی که از طرف تو نازل شده اند و نیز به سخن جدم ابراهیم سازنده این خانه ایمان راسخ دارم . پرودگارا ! به پاس احترام کسی که این خانه را ساخت ، و به حق کودکی که در رحم من است ، تولد این کودک را بر من آسان فرما ! لحظه ای نگذشت که دیوار جنوب شرقی کعبه در برابر دیدگان عباس بن عبدالمطلب و یزید بن تعف شکافته شد . فاطمه وارد کعبه شد ، و دیوار به هم پیوست . فاطمه تا سه روز در شریفترین مکان گیتی مهمان خدا بود . و نوزاد خویش سه روز پس از سیزدهم رجب سی ام عام الفیل فاطمه را به دنیا آورد . دختر اسد از همان شکاف دیوار که دوباره گشوده شده بود بیرون آمد و گفت : پیامی از غیب شنیدم که نامش را علی بگذار

 

 

گل  

 

 

 اسوه تقـوی علی و مظــهر ایمــان علی
عـزت آل پیمـــبر ، عاشــــق جانـان علی
منشــاء جـود و سخاوت ، موج دریای وفا
لعل رخشـــان ولایت ،گوهــر تـابـان علی
منبع مهــر و محبت ، صــاحب لطف و کرم
افتـــخار شیـعیان و آیت الـرحمــــان علی
میلاد نور بر شما مبارک

 گل

 

 

*****

 

اشعار ولادت حضرت فاطمه زهرا (س)

 


ویژه نامه ولادت حضرت زهرا (س)

مسافرت فرشته

دریا غریق مرحمت بی کران تو

هفت آسمان تجلی رنگین کمان تو

خورشید ناز می کشد از ذرهای خاک

آنجا که صبح می گذرد کاروان تو

صدها فرشته بال نهادند بر زمین

تا دامن خدیجه شود میزبان تو

بهتر شد آن زنان قریشی نیامدند

حوا و مریم اند پرستار جان تو

بر قلبهای خسته ما هم نزول کن

ای جبرئیل تا به سحر هم زبان تو

یک شاخه یاس در دل مجروح کاشتیم

 تنها به احترام مزار نهان تو

در بارش است رحمت بی حد ابر تو

پنهان شده است مثل شب قدر قبر تو

تسبیح تو که تربت حمزه به قاب داشت

در سینه اش شمیم دعاهای ناب داشت

از کور نیز وقت سخن رو گرفته ای

هر چند چهره تو ز نور احتجاب داشت

در شکر روز ه ا ی که در سه افطار با تو بود

دستت برای خواهش سائل جواب داشت

جسمت نخواست رخت عروسی به تن کند

از بسکه از بساط جهان اجتناب داشت

با عطر یازده سحر این باغ آشنا ست

هر چند عمر مادر گلها شتاب داشت

بیتی به شعر صائب تبریزی آمده است

آن شاعری که طبع روان همچو آب داشت

((چون صبح زندگانی روشندلان دمی است

آن هم دمی که با عث احیای عالمی است ))

ای جلوه شکوه و جلال پیمبری

تو حجت همیشه به آل پیمبری

قد راست کرده بود و تنومند مانده بود

از آب چشمه ی تو نهال پیمبری

آنجا که بحث کیفیت عرش می شود

جز سینه ی تو نیست مثال پیمبری

مرهم به زخم های احد بیشتر بنه

تو با خبر همیشه ز حال پیمبری

کمتر به سینه جای بده بوسه ی نبی

جاری شده است اشک زلال پیمبری

این لحظه های اخر از احمد جدا مباش

اسوده نیست بی تو خیال پیمبری

قدری صبور باش بهشت دل نبی

تو زود می رسی به وصال پیمبری

چون تو تمام آینه خلق احمدی

هر روز روز تو ست به سال پیمبری

ایام شادمانی و روز ولادت است

هنگام شاد بودن و وقت عبادت است

در مصحف خدای تعالی نوشته بود

این نور با طهور ولایت سر شته بود

پیش از شروع خلقت این خاک و آسمان

این دانه را به مزرعه عرش کشته بود

از بسکه بود دست توسل به سمت تو

هر گوشه ای ز چادر تو رشته رشته بود

چندی به التماس زمین کرده ای نزول

این آخرین مسافرت یک فرشته بود

عالم هنوز طعم محبت به جان نداشت

حب تو در صحیفه مومن نوشته بود

ما را ببخش مدح تو کوثر نداشتیم

ما غیر چند واژه ابتر نداشتیم

هر دختری که ام امامت نمی شود

یا مادر پیمبر رحمت نمی شود

در مجمع خلایق حق فاطمه یکی است

این وحدت است شامل کثرت نمی شود

آنجا که پای کفو علی هست در میان

هر دختری که لایق وصلت نمی شود

از اینکه آب مهریه ات بود روشن است

هر خانه ای که خانه رحمت نمی شود

فردا بیا که باز قیامت بپا کنی

ای بانویی که بی تو قیامت نمی شود

با اشتیاق سمت صراط آورید رو

زهرا بدون برگ شفاعت نمی شود

این سینه باز حال و هوای مدینه خواست

 یا رب دعای کیست اجابت نمی شود

آخر مدینه راز پس پرده داشته است

آخر مدینه یار سفر کرده داشته است

لطف مدام حضرت یاسین به دست توست

آری دعا به دست تو آمین به دست توست

آنجا که سینه در تب اندوه سوخته است

 آرامش دوباره وتسکین به دست توست

پیر خمین جلوه ی فرزندی ی تو داشت

 یعنی که عزت و شرف دین به دست توست

آنجا که ابر فتنه گری سایه گسترد

نابودی تمام شیاطین به دست توست

اسلام با دعای تو پیروز می شود

آری کلید فتح فلسطین به دست توست

این انقلاب جلوه ای از کوثر تو بود

بر روح تو سلام خدا و دو صد درود

 

(سروده جواد محمد زمانی)

 

 *****

 

 ویژگی ها و کمالات حضرت زهرا(س)


حضرت فاطمه زهرا(س) طبق آیه تطهیر از هرگونه ناپاکی، منزّه است و طبق سوره کوثر، منبع و مصداق خیر کثیر و طبق داستان
مباهله، حضور در کنار پدر بزرگوارشان پیامبر مکرّم حضرت محمّد مصطفی(ص)، شوهرشان حضرت علیّ مرتضی(ع) و
فرزندان ارجمندشان حَسَنین علیهما السلام اتمام حجت الهی به رهبر مسیحیان و مخالفان شد.
« اللّهمّ صلّ علی فاطمة و أبیها و بَعلها و بنیها و السرّ المستودع فیها بعدد ما احاط به علمُک »
اشاره:
بحث از زندگانی و سیره ی معصومین(ع) به ویژه حضرت صدّیقه ی کبری، فاطمه ی زهراء(سلام الله علیها) دارای آثار و برکاتی
است که از جمله آنان تفکر و اندیشه، عبرت آموزی، تقویت ایمان، الگو گرفتن، درس وحدت، ریشه یابی و حل مشکلات، احیای دین
و ایمان، ارتباط با بزرگان و درس دین داری و تقوا می باشد.
جایگاه و مقامات دختر مکرّم پیامبر اعظم(ص)، حضرت فاطمه زهرا(س) نزد پروردگار از نزول "آیه ی تطهیر*، آیه ی مباهله**،
آیه ی مودّت***و سوره ی الکوثر" به دست می آید. شخصیتی که بر طبق آیه ی تطهیر از هرگونه ناپاکی، منزّه هست و بر طبق
سوره کوثر، منبع و مصداق خیر کثیر(ارزش فراوان) و بر طبق داستان مباهله، حضور درکنار پدر بزرگوارش پیامبر مکرّم
حضرت محّمد مصطفی(ص)، شوهرش، حضرت علیّ مرتضی(علیه السلام) فرزندان ارجمندش، حَسَنین(علیهما السلام) اتمام حجت
الهی به رهبر مسیحیان و مخالفان شد.
از برکات و آثار وجودی آن حضرت، بیش از هزار سال می گذرد و میلیون ها انسان در هر شبانه روز با استمداد از شخصیت
معنوی آن بزرگوار به پیشگاه خداوند، توسل می جویند. امید است خوانندگان عزیز، در این مقاله کوتاه با گوشه هایی از شخصیت و
برکات وجودی آن دردانه ی پیامبر(ص) و بانوی عصمت و طهارت و کرامت(س) آشنا شوند.

١  میلاد کوثر
بزرگانی همانند شیخ کلینی، شیخ طوسی، ابن شهرآشوب، شیخ طبَرسی، اربلّی، سیّد ابن طاووس و علامه مجلسی(رضوان الله علیهم)
ولادت آن بزرگوار را روز جمعه، بیستم جمادی الثانی در سال پنجم بعثت(در سنّ ۴۵ سالگی پیامبرصلّی الله علیه وآله) از پدری که
( اشرف مخلوقات و خاتم پیامبران بود و مادری پاک دامن به نام خدیجة بنت خُویلِد(س) در شهر مکّه ی مکرّمه می دانند. ( ١
داستان بارداری حضرت، بسیار قابل توجه و آموزنده است. روایت شده رسول خدا(ص) روزی با اصحاب خود از جمله حضرت
علیّ بن ابی طالب(ع)، عمار بن یاسر، حمزة و عباس بن عبد المطّلب نشسته بودند که جبرئیل امین، بر پیامبر(ص) نازل و ندا داد:
ای محمّد، پروردگارت جلّ و علا، سلامَت می رساند و می فرماید: چهل روز از خدیجه، دوری گزین. »
به این ترتیب، پیامبر(ص) روزها، روزه بود و شب ها در منزل فاطمه بنت اسد(مادر امام علیّ علیه السلام) تا صبح عبادت می کرد.
پروردگار می فرماید: امشب با این »: پس از چهل شبانه روز، فرشته ی وحی، طبقی از طعام بهشتی برای پیامبر(ص) آورد و گفت
طعام ها افطار کن و شب نزد خدیجه برو و با او نزدیک شو، که خداوند می خواهد در این شب، از نسل تو و خدیجه، فرزندی پاک
آری وجود مقدس حضرت فاطمه(س) این چنین منعقد شد.


٢  اسامی ، القاب و کنیه ها
برای حضرت زهرا(س) بیش از صد اسم، لقب و کنیه گفته شده که مهم ترین آن ها عبارتند از: فاطمة، بتول، مبارکة، محدثّة،
راضیّة، مرضیّة، طاهرة، صدّیقة، سیّدة، حوریّة، نوریّة، شهیدة، محبوبة، عفیفة، حبیبة، صفیّة، عالمة، معصومة، مظلومة، منصورة،
جمیلة، مطهّرة، حکیمة، عقیلة، عابدة، باکیة، صابرة، امینة، امّ الائمة، امّ ابیها، امّ الخیرة، امّ الفضائل، امّ المومنین، امّ العلوم، و. ...
یعنی؛ خداوند دل و جوارح .« انّ ابنَتی فاطمة[س] ملأ اللّه قلبها وجوارحها ایماناً الى مشاشها ففرغت لطاعة اللّه » : ( رسول خدا(ص
دخترم فاطمه[س] را عمیقاً سرشار از ایمان ساخته است و او همواره در اطاعت و فرمان برداری خداوند به سر می برد.
نامیده شده، « فاطمه » یعنی؛ همانا دخترم .« انّما سِمّیت ابنتی فاطمة لأنّ اللّه فطَمَها وفَطم مُحبّیها من النّار » : پیامبر اکرم(ص) فرمود
زیرا خداوند او و دوست دارانش را از آتش جهنّم می رهاند. ( ٢)


٣  تربیت، فضایل و کمالات انسانی
رسول خدا(ص) فرمود:
.« فاطمة أعزّ البریّة علیّ » : یعنی؛ [دخترم] فاطمه، بهتر بانوان جهانیان است. ( ٣ )هم چنین فرمود .« فاطمة[س] سیّدة نساء العالَمین »
یعنی؛ فاطمة[س] .« انّها بَضعة منّی او شَجعة منّی » : یعنی؛ فاطمه[س] عزیزترین آفریدگان خداوند نزد من است. همین طور فرمود
 پاره تنِ من و بخشی از وجودم می باشد. ( ۴)
در شأن و فضایل و کمالات حضرت فاطمه زهرا(س) از پیامبر اکرم(ص) سخنان فراوانی نقل شده است که علاقه مندان به آثار و
منابعی مانند فضایل الخمسة من الصحاح الستّة تالیف مرحوم آیت الله سید مرتضی حسینی فیروزآبادی[ ج ٣، المقصد الثالث] و منابع
روائی دیگر مراجعه نمایند.حضرت صدّیقه ی کبری در نگاه ائمه معصومین(ع)، صحابه، محبّان و دانشمندان اسلامی و غیر اسلامی
نیز از شخصیت و جایگاه بلند مرتبه ای برخوردار است که به چند نمونه اشاره می شود:
یعنی؛ همانا فاطمه نامیده شده است، زیرا .« انّما سُمّیت فاطمة لأن الخلق فُطموا عن معرفتها » : امام جعفر بن محمّدٍ الصادق(ع) فرمود
 مردم مخلوقات از درک و فهم مقام او ناتوانند. ( ۵)
هرگاه فاطمه(س) خدمت رسول خدا(ص) می رسید، حضرت پیامبر(ص) به پا بر می خواست و دخترش را می » : امّ سلمة می گوید
بوسید و به او خوش آمد می گفت و دستش را می گرفت و در جای خود می نشاند... راز خود را با او در میان می گذاشت و در
(۶) .« انجام کارها با او مشورت می کرد
فاطمه دختر کسی است که سوره اِسراء[بنی اسرائیل]، در شأن او نازل شده است، وی همسنگ » : ابن صبّاغ مالکی می نویسد
(٧) .« خورشید و ماه و دخت برترین انسان، میلادش پاکیزه و به اتفاق دانشمندان، بانوی بانوان است


۴ ‐ویژگی ها و کمالات انسانی آن حضرت
الف: دانش و معرفت
یکی آثار منسوب به آن حضرت هست « مُصحَف فاطمة » آن علیا مخدّره یکی از راویان حدیث و حاملان آن بوده است، به طوری که
که متأسفانه باقی نمانده است! ولی گفته می شود در اختیار حضرات ائمه ی اهل بیت(ع) بوده که به یکی پس از دیگری منتقل شده و
هم اکنون در اختیار منجی عالم بشریت حضرت مهدی موعود(عجّل الله فرجه) می باشد.در خطبه هایی که حضرت فاطمه ی
زهرا(س) بعد از رحلت جان سوز پدر بزرگوارش نبیّ مکرّم(ص) در جمع صحابه در مسجد النبیّ(ص) و در خانه ی خود ایراد
 فرمود، بهترین دلیل بر علم و دانش و معرفت ایشان می باشد. ( ٨)
ب  فضایل اخلاقیصفات و کمالات اخلاقی مانند: نجابت، مروّت، سخاوت، شجاعت، بخشش، جمال و اندام موزون، نرم خویی، سعه
صدر، صبر و بردباری، مهربانی، متانت، عفّت و پاک دامنی، خویشتن داری، حق گویی، حفظ اسرار، وفای به عهد و پیمان،صداقت
و راست گویی، ایثار، تقوا وعبودیت، صراحت لهجه و فصاحت کلام، قناعت پیشگی، ساده زیستی، مناعت طبع، دوری از تجمّل،
غرور، حِرص، غیبت، تهمت، دروغ و... بخشی از دنیای شخصیت ممتاز آن یگانه ی دوران و جگر گوشه پیامبر(ص) هست که این
گونه صفات و کمالات اخلاقی و معنوی، فقط در بانوان آسمانی و ملکوتی یافت می شود.

ج  ایمان، خداشناسی بندگی
یعنی؛ خداوند دل و .« انّ ابنَتی فاطمة[س] ملأ اللّه قلبها وجوارحها ایماناً الى مشاشها ففرغت لطاعة اللّه » : رسول خدا(ص) فرمود
( جوارح دخترم فاطمه[س] را عمیقاً سرشار از ایمان ساخته است و او همواره در اطاعت و فرمان برداری خداوند به سر می برد.( ٩
حضرت زهرا(س) فرزندانی را تربیت نمود که هر کدام با ایفای نقش بی نظیر خود، درس عزّت و سربلندی، عشق و وفاداری، تقوا
و عبودیت، صبر و شکیبائی، شجاعت و کرامت، جهاد و مبارزه، مهر و عاطفه، ایثار وگذشت، جان فشانی در راه خدا و اسلام،
صلح و مدارا و... را از خود به یادگار گذاشتند و برای مسلمانان اسوه و الگو شدند.
حسن بصری می گوید: در میان امت اسلامی، فردی نیایش گرِ و اهل عبادت از فاطمه سراغ ندارم. وی به قدری به عبادت (ذکر و
 رکوع و سجود و دعا) می ایستاد که پاهای مبارکش متورّم می شد و از ترس خدا در نماز نفسَش به شماره می افتاد. ( ١٠)

د  جهاد و مبارزه پی گیر برای خدا
آن حضرت پس از ظهور اسلام در کنار پدر بزرگوار، مادر مکرّمه اش و بنی هاشم در حالی که کودکی دو ساله بود، به مدت سه
سال در محاصره شِعب ابی طالب شرکت داشت و انواع سختی ها و مشکلات و دشواری های زندگی را با اخلاص تحمل نمود.
١١)حدود یک سال بعد، مادر فداکار و مهربان خود را هم از دست داد.
آن بزرگوار پس از هجرت پیامبر اکرم(ص) به مدینه، به همراه چند تن از بانوان مسلمان، سختی های زیادی را نیز متحمل شد و در
به پدر ملحق گردید.در جنگ های بَدر، اُحد، أحزاب، خیبر، تبوک، فتح مکه و... همانند سایر بانوان مسلمان حضور « قبا » محله ی
داشت و نقش و وظیفه ی انسانی و اسلامی به جنگ جویان مسلمان و درمان آن ها و سایر خدمات را ایفاء نمود.


۵  ازدواج و تربیت نسل پیامبر(ص)

در سال دوم هجرت که آرامش نسبی در بین مسلمانان مدینه بر قرارشده بود، بزرگان قریش
مکرر برای ازدواج با ایشان، از پیامبر اکرم(ص) خواستگاری کردند ولی نه تنها حضرت زهرا(س) نمی پذیرفت، بلکه پیامبر(ص)
تا اینکه امام علیّ بن ابی طالب(ع) در حالی که بیست و یک سال .« در باره ی ازدواج او منتظر فرمان خدا هستم » : نیز می فرمود
سنّ داشت به خواستگاری صدیقه ی کبری (س) آمد و مورد پذیرش پیامبر(ص) و دخترش واقع شد و این ازدواج آسمانی با کمترین
هزینه و ساده ترین شکل انجام شد که همواره برای انسان های دوست دار کمال و عشق و معنویت، الگو و درس آموز بوده، هست و
( خواهد بود. ( ١٢
ثمره ی این پیوند نیک و پسندیده (هم کُفو بودن) ولادت فرزندانی همانند سبط اکبر، حضرت امام حسن(ع)، سیّد الشهداء، حضرت
امام حسین(ع)، حضرت زینب کبری(س)، امّ کلثوم و محسن شهید(سقط شده) می باشد که تا قیامت افرادی مانند آن ها، زائیده نشده و
نخواهد شد. ( ١٣ )حضرت زهرا(س) فرزندانی را تربیت نمود که هر کدام با ایفای نقش بی نظیر خود، درس عزّت و سربلندی،
عشق و وفاداری، تقوا و عبودیت، صبر و شکیبائی، شجاعت و کرامت، جهاد و مبارزه، مهر و عاطفه، ایثار وگذشت، جان فشانی در
راه خدا و اسلام، صلح و مدارا و... را از خود به یادگار گذاشتند و برای مسلمانان اسوه و الگو شدند.چ


۶  بیماری، وصیّت و شهادت

حضرت زهرا(س) بعد رحلت جان گداز پدر بزرگوارشان، حضرت محمّد بن عبدالله(ص) چند ماهی بیشتر زندگی نکرد و در این
شمرده اند و هیچ گاه خندان دیده نشد.( ١۴ ) علت گریه های آن « بکّائین » مدت نیز به قدری اشک می ریخت که ایشان را یکی از
مخدرّه هم نگرانی از انحراف مسیر امت مسلمان از صراط مستقیم الهی(مسیر امامت راستین) بود که بد بختی و مشکلات مادی و
معنوی از نتائج آن بود.
حضرت .« ای دختر پیامبر(ص) چگونه صبح کردی » : روزی امّ سلمه(یکی از همسران پیامبر) بر ایشان وارد و عرض کرد
با غم و اندوه گذراندم!. پدرم را از دست دادم. خلافت و امامت پسر عم و شوهرم غصب شد و بر خلاف دستور خدا و »: فرمود
(١۵) .« رسول خدا(ص)، امامت را از او گرفتند، زیرا از او کینه داشتند، چون پدرانشان را در جنگ بدر و احد کشته بود
گریه های فراوان او باعث ناراحتی و اعتراض مردم شد. آن بانوی نمونه اسلام، روزها دست حسینین(ع) را می گرفت و بر سر قبر
مطهّر رسول خدا(ص) می رفت و پس از گریه و ندبه به نزد قبور سایر شهداء و سربازان فداکار می رفت و اشک می ریخت.
( معروف شد. ( ١۶ « بیت الأحزان » حضرت امام علیّ(ع) سایه بانی برای محافظتِ ایشان از سوزش حرارت آفتاب، ساخت که به
در اثر ضرباتی که قنفذ، بر پیکر نازنین حضرت زهرای مرضیّه(س) وارد ساخت، سقط جنین کرد و » : امام جعفر صادق(ع) فرمود
به آن علت، پیوسته رنجور و ضعیف می گشت تا اینکه در بستر افتاد و امیر المؤمنین(ع) و اسماء بنت عمیس پرستاری ایشان را می
١٧ )یک روز گروهی از زنان مهاجر و انصار به عیادتش رفتند و عرض کردند: ای دختر رسول خدا(ص) حال شما ) .« کردند
به خدا سوگند، به دنیای شما علاقه ای ندارم. از مردانتان دل گیرم... . وای به عقیده ی سست و رأی متزلزل » : چطور است؟ فرمود
آن ها، چه کار بدی کردند و مستوجب غضب خدا گشتند!. در عذابِ دوزخ مخلّد شدند.... وای به حالشان، چگونه خلافت را از
علیّ(ع) گرفتند. به خدا سوگند علت کنار گذاشتن او جز این نبود که از شمشیر برّان و دلاوری ایشان در راه خدا ناراحت بودند. به
خدا سوگند، اگر خلافت را از او نگرفته بودند مردم را با کمال راحتی به سوی سعادت و خوشبختی هدایتشان می کرد... . کار این
مردم بسی شگفت انگیز است!؟ چرا چنین کردند؟... به خدا سوگند نالایقی را به جای فرد لایقی قرار دادند!؟... نمی دانند که به جای
اصلاح، ایجاد فساد کردند... . اکنون آماده حوادث ناگوار و منتظر شمشیرهای برنده و هرج و مرج دائم و دیکتاتوری ستم کاران
باشید. بیت المال شما را غارت خواهند کرد و منابع شما را به جیب خواهند ریخت... آیا می توانیم شما را به هدایت مجبور کنیم، در
(١٨) .«...؟! حالی که خودتان از آن کراهت دارید
یکی آثار منسوب به آن حضرت هست « مُصحَف فاطمة » آن علیا مخدّره یکی از راویان حدیث و حاملان آن بوده است، به طوری که
که متأسفانه باقی نمانده است! ولی گفته می شود در اختیار حضرات ائمه ی اهل بیت(ع) بوده که به یکی پس از دیگری منتقل شده و
هم اکنون در اختیار منجی عالم بشریت حضرت مهدی موعود(عجّل الله فرجه) می باشد.
عرض .« چرا این قدر گریه می کنی » : در روایت وارد شده است که حضرت امام علیّ علیه السلام از حضرت زهراء (س) پرسید
( ١٩) .«... گریه نکن به خدا سوگند، این گونه امور نزد من مهم نیست » : فرمود .«... برای گرفتاری آینده ی تو گریه می کنم » : کرد
پس از حدود چهل روز حزن و اندوه و بیماری سخت حضرت زهرای اطهر(س)، کسالت ایشان بیشتر شد. یک روز به همسرش امام
ای پسر عموی مهربان، آثار و علائم مرگ را در خودم مشاهده می کنم. گمان می کنم به زودی به »: علی علیه السلام عرض کرد
«. هر چه می خواهی بگو که به آن ها عمل خواهم کردم »: امام علیّ(ع) فرمود .« پدرم ملحق می شوم، می خواهم وصیّت کنم
١  ای پسر عمو، مردها بدون همسر نمی توانند » : حضرت صدیقه ی کبری(س) وصیت های خود را به شرح زیر بیان داشت
زندگی کنند... خواهشمندم بعد از من با اُمامة(دختر خواهرم، زینب) ازدواج کن، زیرا نسبت به کودکان من مهربان است. ٢  برای من
تابوتی تهیه کن که در موقع حمل جنازه ام، حجم بدنم پیدا نباشد... . ٣  مرا شبانه غسل بده و کفن کن و به خاک بسپار. اجازه نده
(٢٠) «... اشخاصی که حقّم را غصب کرده اند و اذیّت و آزاری نمودند، بر من نماز بخوانند و یا به تشییع جنازه ام حاضر شوند
پس از رحلت جان سوز و حزن انگیزِ یگانه دختر رسول ختمی مرتبت(ص) که اسماء بِنت عُمیس تنها شاهد و گزارش گر آن می
امام علی(ع) گریه و ناله از کودکان، زنان و علاقه مندان بلند شد و مردم از مرد و زن برای عرض تسلیت به خانه » : باشد، می گوید
ی آن حضرت می آمدند و خواستار مشارکت در مراسم غسل و کفن و تشییع حضرت زهرای اطهر(س) بودند که امام علیّ(ع) بنا به
وصیت آن حضرت، شبانه مراسم غسل و کفن را انجام داد و با حضور تعدادی از اصحاب و یاران مانند عباس، فضل، مقداد، سلمان،
ابوذر، عمّار، بُریده، عقیل، حُذیفه، ابن مسعود و حسنیین(ع) پیکر پاک و مطهّر آن بزرگوار و دختر شهیده و مظلومه پیامبر
خدا(ص) را در تاریکی شب، آهسته و آرام در سکوتِ مطلق شهر مدینه در مکانی مجهول(نا مشخص) به خاک سپردند. امام علیّ(ع)
پس از توقف کوتاهی در کنار قبر و تهیه ی صورت هفت یا چهل قبر تازه به خاطر ترس از دشمنان، با اندوهی فراوان به خانه
بازگشت. صبح که اصحاب برای شرکت در مراسم آماده می شدند، متوجه شدند که شبانه مراسم خاک سپاری دختر عزیز
(٢١).« ...! پیامبر(ص)انجام شده است
در باره تاریخ دقیق شهادت حضرت صدیقه ی کبری(س) در بین تاریخ نویسان اختلاف وجود دارد. برخی مانند کلینی(صاحب اصول
الکافی)، طبری(صاحب دلائل الامامة)، کفعمی(صاحب مصباح)، سید مرتضی(صاحب عیون المعجزات)، سید ابن طاووس(صاحب
اقبال الأعمال) و محدّث قمی(صاحب منتهی الآمال) تاریخ رحلت و شهادت را سیزدهم جمادی الاُولی می دانند.
فاطمه[س] بعد از رحلت پیامبر[ص] هفتاد و پنج روز زنده » : دلیل عمده این قول هم روایتی از امام صادق علیه السلام است که فرمود
برخی دیگر از نویسندگان به علت روایت امام باقر علیه السلام که نقل شده، حضرت زهرا(س) بعد از رسول خدا(ص) نود و .« بود
 پنج روز زندگی کرد، می گویند؛ آن بزرگوار در سوّم جمادی الثانی سال یازدهم هجری به ملکوت اعلی پیوست.( ٢٢)


٧ معرفی برخی از منابع مفید

جهت مراجعه و تحقیق بیشتر علاقه مندان و عزیزان، تعدادی از منابع مفید(عربی و فارسی) را تقدیم می کنم. امیدوارم مورد استفاده
واقع شود:
جلد ٣] لجنة التحقیق فی المجمع العالمی لأهل البیت(ع)، ١۴٢٢ ق- ١۴٣٠ ق. ] ،« سیّدة النساء »( ١ .أعلام الهدایة؛ فاطمة الزهرا(س
٢ .پیشوایان هدایت؛ صدّیقه ی کبری حضرت فاطمه ی زهرا(س) [جلد ٣]، گروه مؤلفان مجمع جهانی اهل بیت(ع)، مترجم: عباس
جلالی، ١٣٨۵ ش.
٣ .حیاة سیّدة النساء؛ فاطمة الزهراء(س)؛ دراسة و تحلیل، باقر شریف القرشی(ره)، تحقیق: مهدی باقر القرشی، ١۴٣٠ ق.
۴ .مسند فاطمة الزهراء(س)، جلال الدین السیوطی، المطبعة العزیزیة، ١۴٠۶ ق.
۵ .وفاة الصدیقة الزهراء(س)، السیّد عبدالرزاق المقرّم(ره)، المطبعة الحیدریة، ١٣٧٠ ق.
۶ .فاطمه زهرا(س)، بانوی نمونه اسلام، ابراهیم امینی، انتشارات شفق، ١٣٨۴ ش.
٧ .درس نامه ی حضرت فاطمه زهرا(س) از ولادت تا شهادت، مجید جعفر پور، نشر بیت الأحزان، ١٣٩٠ ش.
٨ .بیت الأحزان، شیخ عباس القمّی(ره)، ترجمه: سید محمود زرندی، ١٣٨۶ ش.
٩ .زهرا(س)؛ برترین بانوی جهان، ناصر مکارم شیرازی، نشر سرور، ١٣٨۶ ش.
١٠ .فاطمه زهرا(س) مظلومه تاریخ، علی اصغر رضوانی، انتشارات صبح امید یاران، ١٣٨٩ ش.
١١ .الکلمة الغرّاء فی تفضیل الزهراء(س)، سید عبدالحسین شرف الدین العاملی(ره)، ترجمه: محسن بیدارفر، انتشارات الزهراء،
١٣۶٢ ش.
١٢ .زندگانی فاطمه ی زهرا(س)، سید جعفر شهیدی(ره)، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
١٣ .فرهنگ سخنان حضرت زهرا(س)، محمد دشتی(ره)، عصر ظهور، قم، ١٣٩٠ ش.
١۴ .تحقیقی در باره زندگانی اُمّ أبیها، صدیقه ی کبری فاطمه زهرا(س)، محمدکاظم القزوینی(ره)، ترجمه: سید محمد صالحی، نشر
مهر، ١٣٩٠ ش
١۵ .زندگانی حضرت زهرا(س)، احمد احمدی بیرجندی، آستان قدس رضوی(به نشر)، ١٣٩٠ ش.
١۶ .فاطمة الزهراء(س)؛ وتر فی غِمد، سلیمان کتّانی، تحقیق المجمع العالمی لأهل البیت(ع)، ١۴٣٢ ق.
١٧ .فدک فی التاریخ، الشهید السید محمدباقر الصدر(ره)، ترجمه: محمود عابدی، کتابخانه بزرگ اسلامی، ١٣۶٠ ش.
١٨ .فاطمة الزهراء(س)؛ قدوة و اُسوة، سید محمدتقی المدرسی، موسسة الوفاء، ١۴٠٢ ق.
١٩ .فاطمة الزهراء(س) امّ الامامة و سیدة النساء، محمدحسن النائینی(ره)، موسسة الوفاء، ١۴٠۴ ق.
٢٠ .زندگانی حضرت فاطمه زهرا(س) و دختران آن حضرت، سید هاشم رسولی محلاتی، انتشارات اسلامیة، ١٣٩٨ ق.
در پایان، ضمن عرض تسلیت شهادت بانوی کرامت حضرت صدّیقه ی زهرا(س)، یگانه دخت خاتم الأنبیاء، حضرت محمّدِ
مصطفی(ص) به عموم شیعیان جهان و شیفتگان و محبّان آن بزرگوار، از خداوند بزرگ می خواهیم، توفیق شناخت بیشتر آن
حضرت و الگو گیری از راه و رسم و سیره و زندگی ایشان را به همه، به ویژه بانوان عزیز مسلمان عنایت فرماید. ان شاء الله.
« سلام الله علیها یوم وُلدت و یوم اُستشهدت و یوم تُبعث حیّا »


پی نوشت:
. *سوره ی احزاب آیه ی ٣٣
. **سوره ی آل عمران آیه ی ۶١
. ***سوره ی شوری آیه ی ٢٣
؛ ٧٧٣ ؛ اربلّی، کشف الغمة... ٢:٧۵ ؛ طبرسی، اِعلام الوری بأعلام الهدی: ٩٠ : ۴۵٧ ؛ طوسی، مصباح المتهجد ٣ : ١ ‐کلینی، اُصول الکافی ١
٣۵٧ ؛ مجلسی، بحار الأنوار... : طبری(ابن رستم)، دلائل الإمامة : ١٠ ؛ سید ابن طاووس، اقبال الأعمال : ٢۶٣ ؛ ابن شهر آشوب، المناقب... ٣
۴٣:٧
١۶ ؛ درس نامه ی حضرت فاطمه(س) از : ٣۵٧ ؛ مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣ : ۴۶١ ؛ ابن شهر آشوب، المناقب... ٣ : ٢ ‐کلینی، اصول الکافی ١
. ولادت تا شهادت، مجید جعفر پور ٣٠
.٣٩ : ١٧٠ ؛ ابو نُعیم الإصفهانی، حلیة الأولیاء... ٢ : ٣ ‐حاکم النیشابوری، المستدرک علی الصحیحین ٣
: ۴ ‐طوسی، الأمالی، مجلس ١ ح ٣؛ اهل البیت(ع) من کتاب أعیان الشیعة...، سید محسن امین العاملی، تحقیق: المجمع العالمی لأهل البیت(ع) ١
.۴٩١
.١٩ : ۵ ‐مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣
.٣۶ :٣ « سیّدة النساء »( ۶ ‐المجمع العالمی لأهل البیت(ع)، أعلام الهدایة؛ فاطمة الزهراء(س
. ٧ ‐ابن صبّاغ المالکی، الفصول المهمّة فی معرفة الأئمة(ع) ١٢١
۴٢۴٨ . ( کتاب : ١٧۶ ؛ طبری، دلائل الامامة ۶۵ ؛آغا بزرگ الطهرانی، الذریعة... ٢١ : ٨ ‐ابن المغازلی، المناقب... ٢۶۴ ؛ اربلّی، کشف الغمة... ٢
هائی با عنوان"مسند فاطمة الزهراء(س)" از سوی نویسندگان شیعی و سنّی نوشته شده که علاقه مندان می توانند به جدیدترین آن ها به قلم استاد
شیخ عزیز الله عطاردی مراجعه نمایند.
.۵۶ : ٩ ‐مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣
. ٨۴ ؛ دیلمی، أعلام الدین فی صفات المومنین : ٢۴٧ : ١٠ ‐همان ۴٣
.۴٢۶ : ١١ ‐طبری(محمد بن جریر)، تاریخ الاُمم و الملوک ١
.١١١ : ١٢ ‐شیخ صدوق، الخصال: ۶۴٠ ؛ الأمالی : ۴٧۴ ؛ مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣
.٣١۶ : ۴٧٢ ؛ خطیب البغدادی، تاریخ بغداد ١ : ١٣ ‐اربلّی، کشف الغمة... ١
.١۴٩ : ٨۵ ؛ طبرسی ، الإحتجاج... ١ : ١۴ ‐ابن سعد، الطبقات الکبری ٢
.١۴٣ : ١۵۶ ؛ یوسفی غروی(محمدهادی)، موسوعة التاریخ الإسلامی ۴ : ١۵ ‐مجلسی، بحار الأنوار... ۴٢
.١۵٧ : ١۶ ‐همان ۴٣
١٧٠ : ١٧ ‐طبری، دلائل الإمامة ۴۵ ؛ مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣
.١۶١ : ٢٣٣ ؛ مجلسی، بحار الأنوار ۴٣ : ١۴٧ ؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة ١۶ : ١٨ ‐طبرسی، الإحتجاج ١
.٢١٨ : ١٩ ‐مجلسی، بحار الأنوار ۴٣
٢١۴ ؛ یوسفی غروی(محمدهادی)، : ٣۶٢ ؛ طبری، دلائل الامامة ۴٢ ؛ مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣ : ٢٠ ‐ابن شهر آشوب، مناقب آل أبی طالب(ع) ٣
.١۵٠ : موسوعة التاریخ الإسلامی ۴
.١٨٣ : ٢١ ‐مجلسی، بحار الأنوار... ۴٣
. ٢۴١ ؛ امینی(ابراهیم)، فاطمه زهراء(س)؛ بانوی نمونه اسلام: ١٩٧ : ٢٢ ‐کلینی، اُصول الکافی ١
مطالب مرتبط
سیره حضرت فاطمه(س)شاخص دردین اسلام است دلایل تعداد اندک احادیث از حضرت زهرا(س

 

 

 *****

به مناسبت میلاد حضرت رسول اکرم (ص(
      
و ولادت امام جعفر صادق (ع(


10  

 نور توحید »


فلک بی تاب عشقی آتشین است
منور آسمانها و زمین است

چراغ روشن ماه شب افروز
به حیرت از دو نور مه جبین است

مبارک بر همه میلاد صادق (ع)
که با میلاد پیغمبر قرین است

و صادق (ع) وارث علم پیمبر
از او بنیاد دانشگاه دین است

منزه طینت و خوی محمد (ص)

فروغ دین و قرآن مبین است


15

چراغ آسمان آفرینش
و بر دلهای ما نور یقین است

کلامش پرتو لطف الهی
زلال ترجمان یا و سین است

ملائک عاشق دیدار احمد
و نور دیدگان مسلمین است

و او در آفرینش قطب عالم
رسول صادق و پاک و امین است

فلک خم گشته در اکرام و تعظیم
که او تاج رسالت را نگین است

جهان خرم از این فرخنده میلاد
شمیم گلشن و خلد برین است

20
بیفکن پنجه در حبل الهی
که بی شک مصطفی حبل المتین است

نوشته بر رواق عرش با نور
میان انبیا والاترین است

 
زمین پرتو فشان از نور توحید
تمام آسمان محو زمین است

 

 

 

*****

وحدت

 

حفظ وحدت بین شیعه و اهل سنت

وحدت اسلامی به معنای یکی شدن مذاهب نیست. این وحدت نه شدنی است و نه منظور داعیان این وحدت است. وحدت به معنای نادیده گرفتن اختلافات و شیعه شدن سنی، یا سنی شدن شیعه نیست
مقصود از وحدت اسلامی همبستگی مسلمانان و اتحاد پیروان مذاهب گوناگون با وجود اختلافات مذهبی، در برابر دشمنان اسلام و بی گانگان است
معنای صحیح وحدت شیعه و اهل سنت این است که با توجه به این که بین دو مذهب مشترکات بسیاری است، دو گروه باید بر محور این مشترکات به هم نزدیک شوند؛ برای حفظ و تعالی اسلام با همدیگر همکاری و همیاری داشته باشند؛ چرا که هر دو دشمن واحدی دارند. دشمنان اسلام، دشمنان هر دو مذهب هستند. در برابر این دشمنان و برای جلوگیری از سوء استفاده آنان از اختلافات باید در مقابل آنها بر وجوه اشتراک خود تکیه کنند، تا بتوانند بر دشمنان اسلام که دشمن مشترک شیعه و سنی هستند، از خود دفاع کنند
شیعه و سنی، قرن‌های طولانی است که در مسائل گوناگون اختلاف نظر دارند و این امر، گاه از سوی فتنه انگیزان مایۀ گسست‌ها، بلکه نزاع‌های فراوان در تاریخ شده است، و بی‌گمان، یکی از عللِ ضعف مسلمانان در حال حاضر در برابر هجمۀ استعمار غرب، همین امر بوده است
شیعه و سنی هر دو مسلمان و در اعتقادات، احکام، اخلاق و ... دارای مشترکات زیادی هستند، البته اختلاف هایی هم دارند که انکارشدنی نیست، اما این اختلاف ها نباید منجر به خصومت و دشمنی شود و به اساس اتحاد و برادری اسلامی ضربه وارد سازد
علامه شرف الدین می گوید: "سیاست سبب جدایی شیعه و سنی شد، همو نیز باید سبب اتحاد شیعه و سنی شود".[۱] منظور این است که سیاست استعماری و دسیسه های بی گانگان فرق اسلامی و از جمله شیعه و سنی را از هم جدا کرده است، باید سیاست اسلامی به منظور مقابله با دشمن مشترک نیز آنها را به هم پیوند دهد
وحدت و مناظرات علمی
وحدت به معنای ترک و تعطیل کردن مباحثات و مناظرات علمی بین این دو مذهب نیست. با حفظ وحدت و یک پارچگی نیز می توان در محیط های علمی مناظرات علمی برقرار کرد؛ به گونه ای که دشمنان نیز نتوانند سوء استفاده نمایند. روشن است که برای رسیدن به اتحاد، نخست باید عوامل تفرقه و موانع اتحاد را از سر راه برداشت، و به طرفین شناختی صحیح از عقاید و افکارِ یکدیگر بخشید، و این، جز با بحث و مذاکره علمی بین دانشمندان ممکن نیست. "اتحاد" به معنای نفی آزادی اندیشه و تحقیق، حقیقت­جویی و عدالت خواهی نیست. اتحادی مطلوب است که در کنار این ارزش ها مطرح گردد
اگر این مباحثات و مناظرات علمی با روش های علمی و رعایت آداب مناظره صورت گیرد، نه تنها سبب تفرقه و جدایی بین دو مذهب نخواهد شد، بلکه منجر به شناخت صحیح یکدیگر و تقریب و در نتیجه وحدت نیز می شود. از این رو مناظرات علمی نه تنها تفرقه انگیز نیست که وحدت آفرین است
وحدت در گذر زمان
با مطالعه در تاریخ اسلام می توان شواهد فراوانی از وحدت و هم گرایی و ثمرات آن در بین مذاهب اسلامی یافت و آنها را به عنوان اسوه و نمونه به جوامع اسلامی معرفی نمود
سیرۀ حضرت علی(علیه السلام) بهترین الگو و اسوه برای برقراری اخوت و وحدت اسلامی است. ایشان برای حفظ وحدت مسلمانان نه تنها از حقوق خویش می گذشت، بلکه از همکاری با مخالفان خود نیز دریغ نمی کرد
بزرگانی از هر دو مذهب شیعه و سنی در جهت پا گرفتن این وحدت کوشیده اند. افرادی؛ چون آیت الله بروجردی، حضرت امام خمینی، علامه شرف الدین، سید جمال الدین اسدآبادی، امام موسی صدر از میان شیعه و شیخ شلتوت و دیگران از بین اهل سنت را باید نام برد که در عرصه شکل گیری وحدت بین مسلمانان گام های مؤثری برداشته­اند
با مراجعه به تاریخ نیز می توانیم شواهد فراوانی از همکاری و وحدت شیعه و سنی بیابیم. برای نمونه صاحب بن عباد شیعه، که در دوران عباسیان وزیر بود، قاضی عبد الجبار را که از بزرگان اهل سنت بود، به سمت قاضی القضاتی منصوب کرد
در بین مسلمانان زمینه های وحدت بسیاری وجود دارد که با محور قرار دادن آنها می توان وحدت بین مسلمانان و قدرت یافتن آنها را شاهد بود؛ خدا، قرآن، رسول اکرم(صلی الله علیه وآله وسلّم)، حضرت علی(علیه السلام)، مسئله مهدویت، محبّت اهل بیت(علیهم السلام)، دفاع از مردم فلسطین، مقابله با دشمنی های اسرائیل و آمریکا، از زمینه های وحدت امت اسلامی هستند

 

منبع: http://farsi.islamquest.net
-------------------------------------------
پی نوشت:
[
۱]. شرف الدین، عبد الحسین، اجتهاد در مقابل نص، ترجمه، دوانی، علی، ص ۸، چاپ دوم، کتابخانه بزرگ اسلامی، ۱۳۹۶ق.


 

 

*****

 

رحلت حضرت رسول اکرم (ص) و امام حسن مجتبی(ع) تسلیت باد

امام  

فردا - بیست و هشتم صفر- آخرین رسول حق مهر سکوت بر لب می نهد

و جبرائیل در حریم ملکوت گوشه عزلت می گزیند

چرا که اینک خاک پیکر آن پاک را در خود نهفته و عرش اعلی و بهشت ابقی جان عزیزش را پذیرا گشته است.

از این پس درهای آسمان بسته است، از این پس جز به مدد نور ستارگان امامت درشب تاریکی

که با غروب خونرنگ دهم محرم سال ۶۱ هجری آغاز شده است نمی توان راه جست و یافت.

تا کی باشد که شمشیر آخته دوازدهمین پیشوا و رهبر، همنام آخرین رسول حق این تیرگی را بشکافد

و خورشید راستی و عدالت را بر دیدگانمان بنشاند. چگونه می توان از این روح پاک و جان رسیده به افلاک سخن گفت؟

آنچه ما مسلمین، پیروان این آخرین پیامبر الهی می گوئیم و می نویسیم با عشقی بزرگ و شناختی اندک همراه است

و آنچه اسلام شناسان غربی و غیرمسلمان می گویند و می نویسند با شناختی سترگ و برگرفته از برگه های

تاریخ و بی عشقی هر چند اندک توام است. کجا می توان وصف این بزرگ مرد را یافت که عشقی سترگ

و شناختی بزرگ با آن همراهی کند. کجا می توان آینه تمام نمای حبیب خدا را یافت و در چهره درخشان آن پاک اهورایی نگریست.

بی شک جز در نهج البلاغه کلام شگفت آور امیرمومنان علی بزرگ، نمی توان وصف

راستین و چهره بی آلایش رسول حق، پیامبرختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) را یافت.

در کلام امیرالمؤمنان هیچ وصفی بدون تفکر و هیچ ستایشی بی اساس نمی توان یافت

. در سخن ایشان هر چه هست راستی بر خواسته از آگاهی و دانش است

و کجا می توان دو جان را چون پیامبر و علی (علیهماالسلام) به یکدیگر نزدیک یافت، نزدیک نه !

آشنا و هم خانه و هم اصل و یک ریشه یافت. چه جان علی جدای از جان پیامبر نیست.

علی در دامان پیامبر رشد کرده و بالیده و پیامبر بر سینه علی

و در آغوش آن یارترین یار جان به جان آفرین تسلیم کرده است.
 

عکس   

مدینه شد ز داغ مصطفى بیت الحزن امشب
فضاى عالم هستى بود غرق محن امشب

مکن اى آسمان روشن چراغ ماه را کز کین
چراغ لاله شد خاموش در صحن چمن امشب

 

 

***** 

 

به مناسبت اربعین حسینی

 تصویر اربعین 1

 این روزها روزهای نزدیک به اربعین است. پدیده‌ی بی‌نظیر و بی‌سابقه‌ای هم در این سالهای اخیر به‌وجود آمده و آن، پیاده‌روی میان نجف و کربلا یا بعضی از شهرهای دورتر از نجف تا کربلا است؛ بعضی از بصره، بعضی از مرز، بعضی از شهرهای دیگر، پیاده راه می‌اُفتند و حرکت میکنند. این حرکت حرکت عشق و ایمان است؛ ما هم از دور نگاه میکنیم به این حرکت، و غبطه میخوریم به حال آن کسانی که این توفیق را پیدا کردند و این حرکت را انجام دادند:

گرچه دوریم به یاد تو سخن میگوییم ***  بُعد منزل نبوَد در سفر روحانی  

این کسانی که این راه را طی کردند و این حرکت عاشقانه را و مؤمنانه را دارند انجام میدهند، واقعاً دارند حسنه‌ای را انجام میدهند. این یک شعار بزرگ است، لا تُحِلّوا شَعائِرَ الله، این بلاشک جزو شعائرالله است. جا دارد که امثال بنده که محرومیم از این‌جور حرکتها عرض بکنیم که «یا لیتنا کنّا معکم فنفوز فوزاً عظیماً». همان‌طور که عرض کردیم، این حرکت حرکت عشق و ایمان است؛ هم در آن ایمان و اعتقاد قلبی و باورهای راستین، تحریک‌کننده و عمل‌کننده است؛ هم عشق و محبّت. تفکّر اهل‌بیت و تفکّر شیعی همین‌جور است؛ ترکیبی است از عقل و عاطفه، ترکیبی است از ایمان و عشق؛ ترکیب این دو. این آن‌چیزی است که در سایر فِرَق اسلامی، خلأ آن محسوس است؛ سعی هم میکنند گاهی به یک نحوی این خلأ را پُر کنند، [امّا] نمیشود؛ چه کسی مثل خاندان پیغمبر -این عناصر برجسته، ممتاز، نورانی، ملکوتی- وجود دارد در بین معتقَداتِ شُعبِ دیگرِ اسلامی، که این‌جور مردم به آنها عشق بورزند، با آنها تعامل کنند، با آنها حرف بزنند، به آنها سلام کنند و از آنها ان‌شاءالله جواب بشنوند؛ چه‌کسی دیگر وجود دارد؟ این است که این یک فرصتی است در اختیار پیروان اهل‌بیت؛ این زیارت ائمّه (علیهم‌السّلام)، این معاشقه‌ی معنوی با این بزرگواران، این زیارتهای سرشار از مفاهیم عالی و ممتاز که در اختیار ما است

این حرکت عظیمِ مردم از ایران، از کشورهای دیگر اسلامی، از هند، از اروپا، حتّی از آمریکا و کشورهای دیگر، از راه‌های دور، افرادی می‌آیند در این راه‌پیمایی شرکت میکنند؛ دو روز، سه روز بیشتر یا کمتر - در این راه، پای پیاده حرکت میکنند؛ مردم عراق هم انصافاً با کمال بزرگواری و محبّت پذیرایی میکنند از اینها؛ خیلی حرکت عظیم و پرمعنا و پرمغزی است و کسانی که موفّق میشوند باید مغتنم بشمارند.                                                                                                                    

بیانات در ابتدای درس خارج فقه‌ (مقام معطم رهبری) درباره پیاده‌روی اربعین ۹/آذر/1394

   

 

*****

 

ماه محرم و ایام سوگواری حسینی تسلیت باد

 

                                                        به مناسبت ماه محرم                                                                                                                                                        
                           
محرم 1

محرم نخستین ماه از ماه های دوازده گانهقمری و یکی از ماه های حرام ماه های است که در دوران جاهلیت و نیز در اسلام، جنگ در آن تحریم شده بود.
شب و روز اول محرم به عنوان اول سال قمری دارای نماز و آداب خاصی است که در کتاب شریف مفاتیح الجنان بیان شده است.

محرم، ماه حزن و اندوه و عزاداری شیعیان در شهادت حضرت امام حسین علیه السلام است.
حوادث و وقایع فراوانی در ماه محرم رخ داده است که در زیر به برخی از آنها اشاره می‌شویم:

 
غزوه ذات الرقاع،، فتح خیبر، ، ورود امیر مؤمنان علی علیه السلام، حادثه خونین کربلاازدواج حضرت زهرا ،  تاسوعا و عاشورا و شهادت امام حسین علیه السلام و اسارت خاندان امام به کوفه و شام 

همچنین نقل است که عثمان به خلافت رسید، قتل محمد امین برادر مامون عباسی، قتل جعفر برمکی و انقراض آل برمک و دولت برامکه، واقع هولاکو و مستعصم و انقراض دولت بنی عباس در این ماه بوده است.

عروج حضرت ادریس به آسمان، استجابت دعای حضرت زکریا علیه السلام، عبور موسی علیه السلام از دریا و غرق شدن فرعونیان در نیل و عذاب  اصحاب فیل نیز در ماه محرم رخ داده است.
 


محرم 2


حرمت ماه محرم و جنگ یزید با امام حسین علیه السلام

 

امام رضا علیه السلام فرمود: ماه محرم ماهی بود که مردم جاهلیت جنگ و کشتار را در آن ماه حرام می دانستند. و این است جفایی که در حق ما شد در این ماه خون خاندان ما را حلال دانستند، هتک حرمت ما کردند، زنان و فرزندان ما را اسیر نمودند، در خیمه‌های ما آتش افروختند، اموال ما را غارت کردند و حرمت رسول الله را زیر پا گذاشتند.

مصیبت روز شهادت امام حسین علیه السلام ( عاشورا ) دیده‌های ما را مجروح و اشک ما را جاری ساخته، عزیزان ما را خوار گردانده و زمین کربلا کرب و اندوه و بلا را برای ما تا روز قیامت به ارث گذاشته است. پس گریه‌کنندگان باید بر کسی چون حسین بگریند که گریه بر او به یقین گناهان بزرگ را فرو می‌ریزد.

 

تاسیس تاریخ برای مسلمانان در زمان خلافت خلیفه دوم مسلمین و با مشورت علی (ع) در سال شانزدهم هجری صورت گرفته است. مبدا تاریخ را هجرت پیامبر و ماه نخست آن را محرم، سالی که هجرت روی داده بود گرفتند ....(1) علت نامگذاری این ماه آن بود که در ایام جاهلیت، جنگ در این ماه را حرام می دانستند.

 

ـ در دوم ماه محرم الحرام سال 61 هجری کاروان حضرت امام حسین (ع) وارد کربلا شد و سپاهیان دشمن که هر روز بر تعدادشان افزوده می شد در روزهای تاسوعا و عاشورا که روز نهم و دهم محرم می باشد او و یارانش را به شهادت رساندند. پیشوای هشتم شیعیان امام رضا (ع) در خصوص این ماه فرمود: در جاهلیت، حرمت این ماه نگاه داشته می شد و در آن نمی جنگیدند ولی در این ماه، خونهای ما را ریختند و حرمت ما را شکستند و فرزندان و زنان ما را اسیر کردند و خیمه ها را آتش زدند و غارت کردند و حرمت پیامبر را دربارة ذریه اش رعایت نکردند. .... آیت الله میرزا جواد ملکی تبریزی در «مراقبات» نوشته است:«کودکانم را می دیدم که در دهة نخست ماه محرم غذا نمی خوردند و به نان خالی اکتفا می کردند کسی هم به آنان نگفته بود ماه محرم شروع شده است گمان می کنم عشقی درونی آنان را برمی انگیخت.» (2) به همین دلیل ماه محرم با حادثه عاشورا عجین شده است و فرا رسیدن آن دلها را پر از غم می سازد و پیروان و شیفتگان امام حسین (ع) از اول محرم، محافل و مجالسی را سیاهپوش کرده، به یاد آن امام شهید به عزاداری می پردازند.

 

امام حسین علیه السلام پس از آن که با سپاه یزید اتمام حجت نمود، فرمود:« عمر بن سعد کجاست؟ او را نزد من فرا خوانید.»

عمر بن سعد با اکراه و تردید، نزد امام علیه السلام آمد.

امام به او فرمود:«ای عمر، آیا به این امید مرا می‌کشی که ابن زیاد حکومت ری و گرگان را به تو می‌سپرد؟! به خدا سوگند، چنین نخواهد شد. تو هر چه می‌خواهی بکن، اما بدان که بعد از من، نه در دنیا و نه در آخرت شاد نخواهی بود، و من اینک، سرت را می‌بینم که در کوفه بر نیزه زده اند و کودکان به آن سنگ می‌زنند.»

عمر بن سعد خشمگین شد و رو گرداند و به سپاه خود گفت:«پس در انتظار چه هستید؟ همه یک‌باره حمله کنید که اینان لقمه‌ای بیش نیستند!»

امام حسین علیه السلام نیز اسب رسول خدا را خواست و سوار شد و سپاهش را نظام داد.

شیعیان در بزرگداشت شهدای کربلا، هر روز از دهه اول ماه محرم را مختص به یکی از بزرگان این نهضت جاویدان می دانند.

 

محرم3

روز اول محرم : مسلم ابن عقیل علیه السلام

 

روز دوم محرم : ورود کاروان به کربلا ( ورودیه )

 

روز سوم محرم : حضرت رقیه علیها السلام

 

روز چهارم محرم : حضرت حر و اصحاب علیهم السلام - طفلان زینب علیهما السلام

 

روز پنجم محرم : اصحاب  و عبدالله ابن الحسن علیهم السلام

 

روز ششم محرم : حضرت قاسم ابن الحسن علیه السلام

 

روز هفتم محرم : روضه عطش و علی اصغر علیه السلام

 

روز هشتم محرم : حضرت علی اکبر علیه السلام

 

روز نهم محرم : روز تاسوعا - حضرت ابوالفضل العباس علیه السلام

 

روز دهم محرم : روز عاشورا - حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام - حضرت زینب علیها السلام و شام غریبان

 

روز یازدهم محرم : حرکت کاروان از کربلا

 

روز دوازدهم محرم : ورود کاروان به کوفه

 

 

 

      

        *****        

 
غدیر2  

 

ff on تبریک عید غدیر خم

درباره عید غدیرخم

 

 

 ده سال از هجرت پیامبر از شهر مکه به مدینه می گذشت، حضرت محمد ( ص ) کارهای زیادی برای انتشار دین خدا کرده بود و اکنون می خواست به حج برود. خبر تصمیم پیامبر بر عزیمت به سفر حج و اینکه این سفر حجه الوداع است انبوهی از مسلمانان مشتاق به زیارت پیامبر را بر آن داشت تا خود را برای انجام مراسم حج در رکاب رسول خدا ( ص ) به مکه برسانند.

اعمال حج در روز دهم ذیحجه ( روز عید قربان ) با قربانی کردن گوسفند به پایان رسید و کاروانیان خود را برای بازگشت آماده کرده و همراه پیامبر از مکه خارج شدند.
کاروان همچنان در بیابان خشک و سوزان پیش می رفت، در روز
۱۸ ذیحجه ، نزدیکیهای ظهر بود که به محلی به نام (غدیر خم) رسیدند و از اینجاست که راه مردم مدینه و مصر و عراق از هم جدا می شود. در اینجا ناگاه فرشته ی وحی بر پیامبر اکرم (ص) نازل می شود و آخرین دستور را از جانب پروردگار به پیامبر ابلاغ می کند: «ای پیامبر آنچه را که ازپروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ کن و اگر چنین نکنی مثل آن است که دستور خدا را اتجام نداده ای و در این راه از هیچ چیز و هیچ کس بیم نداشته باش که خداوند تو را از شر مردم حفظ می کند.»
در زیر تابش آفتاب سوزان دستور توقف کاروانها داده میشود و انها که جلو رفته اند بازگردانده می شوند و انها که هنوز نرسیده اند فرا خوانده می شوند، و باید که چنین دستوری را همه بشنوند. لبهای کاروانیان به آهستگی نجوا می کند: «خدا فرمانی داده است .»
همگان در انتظار فرمان با شور و التهابی که همواره در چنین مواردی رخ می نمود باقی می مانند. بالغ بر صد هزار نفر در آن صحرای سوزان جمع بودند، آنگاه نماز ظهر را به جای آوردند و بعد از جهاز اشتران منبری را بر افراشتند آن حضرت بر بالای منبر قرار گرفتند و به ایراد خطبه پرداختند. سفارشهای لازم را یکی پس از دیگری به آنها نمودند، آنگاه پیامبر فرمودند:
«انی تارک فیکم الثقلین ، کتاب الله و عترتی اهل بیتی. ما ان تمسکتم بهما لن تضلو ابدا و لن یفترقا حتی یردا علی الحوض»
«و اما دو چیز بزرگ و پر ارزش را به جا می گذارم، این دو هرگز از هم جدا نمی شوند، این دو یکی کتاب خدا ( قرآن ) است و دیگری اهل بیتم و خاندان من، مبادا این دو چیز گرامی را از دست بدهید.»
پس از آن به مقام و فضایل امیر المومنان علی ( ع ) اشاره فرمود و آنگاه فرمود:
«من کنت مولاه فهذا علی مولاه، اللهم وال من والاه و عاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله »
«هر کس من مولای اویم پس علی من و یاری فرما آن کس که او را یاری می کند و خوار کن آن کس که او را رها می کند .»
و در پایان هم از حاضرین خواست تا این ابلاغ مهم را به انها که از این جمع غایبند، ابلاغ کنند.
پس از اتمام خطبه، حاضران دسته دسته با امیر مومنان علی ( ع ) بیعت کردند. در این زمان بود که بار دیگر پیک وحی بر فرستاده محبوب پروردگار نازل شد و این آیه را فرود آورد:
«الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا.»
«امروز دینتان را کامل و نعمت خود را بر شما تمام کردم، و دین اسلام را برای شما پسندیدم»
آنگاه پیامبر ( ص ) فریاد بر آورد: «الله اکبر! دین خدا کامل شد و پروردگار به رسالت من و امامت علی پس از من خشنود گشت و اینگونه حساسترین حماسه ی جاوید پس از بعثت رسول اکرم ( ص ) محقق شد و خورشید فروزان ولایت طلوع کرد تا آنها که در پی هدایتند بدین سو رو آورند.»

فارغ از هر دو جهانم، به گل روی علی
از خم دوست جوانم ، به خم موی علی
طی کنم عرصه ی ملک و ملکوت از پی دوست
یاد آرم به خرابات، چو ابروی علی

 

 

 

 *****


تاریخچه و فلسفه عید قربان

 
عید قربان

قربانی یک عبادت مالی و از شعائر اسلام است و در مقابل دیگر عبادت های مالی  ویژگیهای خاصی در بر دارد، با توجه به آن ویژگیهای قربانی بین عبادت های دیگر جایگاه و اهمیت ممتازی را حائز است.

مفهوم و معنی قربانی

از نظر معنای لغوی «قربانی» از لفظ «قربان» ماخوذ است، هر آن چیزی که ذریعه و وسیله تقرب و نزدیکی الله تعالی باشد آن را «قربانی» می گویند، آن چیز خواه ذبح حیوان باشد یا دیگر صدقات.

بعضی از علماء هر نیکی و عمل خیر را که باعث قرب و رحمت الهی باشد «قربانی» می نامند.

البته در عرف عام به آن حیوان مخصوص «قربانی» گفته می شود که به خاطر رضای الله در روزهای معین عید الاضحی- عید قربان- مسلمانان آن را ذبح می کنند و کلمه قربانی از لفظ قربان گرفته شده  و چندین بار در قرآن مجید آمده است، در اکثر مواقع مراد از آن «حیوان مذبوحه» است

قربان عبارت از کارهای نیکی است که انسان بوسیله آن بخواهد خود را به رحمت خداوند نزدیک کند، بنابراین عمل نیکی که انسان انجام دهد تا بدان وسیله خویشتن را به رحمت حق تعالی نزدیک سازد آن کار را قربان گویند؛ مانند فرمایش رسول اکرم(ص) که فرمود: نماز موجب تقرب و نزدیکی هر پرهیزکار به رحمت پروردگار است.

بدیهی است که مراد از تقرب به خدای تعالی، قرابت زمانی و مکانی نیست چرا که بین خالق و مخلوق هیچگونه خویشاوندی وجود ندارد بلکه منظور آن است که از راه طاعت و انجام کارهای شایسته می تواند مشمول الطاف الهی قرار گرفته و به رحمت او نزدیک شود.

کشتن حیوان در مراسم قربانی اشاره به کشتن نفس اماره است و مرد خداشناس با شمشیر برنده عقل و ایمان، حیوان نفس را که به طور دائم وی را به کارهای زشت وا می دارد مقتول سازد و خانه دل را از لوث نفس لئیم پاک گردانده، آنرا در راه حق و پیشگاه محبوب قربانی کند

از جمله اعمالی که حجاج در روز دهم ذیحجه در سرزمین منا انجام می دهند کشتن شتر، گاو و یا گوسفند و انفاق آن به مستحقین است تا به وسیله این عمل نیک به رحمت پروردگار نزدیک شوند که آنرا قربانی گویند.

اسرار و حکمت قربانی

فدا کردن مال و انفاق آن در راه خدا از جمله اسراسر و حکمتهای قربانی است.

کشتن حیوان در مراسم قربانی اشاره به کشتن نفس اماره است و مرد خداشناس با شمشیر برنده عقل و ایمان، حیوان نفس را که به طور دائم وی را به کارهای زشت وا می دارد مقتول سازد و خانه دل را از لوث نفس لئیم پاک گردانده، آنرا در راه حق و پیشگاه محبوب قربانی کند و حج اکبر نماید که اگر نفس اماره و خواهش های او کشته نشوند و آرام نگیرند هرگاه تمام نعمتها و ثروتهای دنیوی در اختیارش باشد و زمین و آسمان را ببلعد باز هم سیر نمی شود و ندای هل من مزید دارد.

در روایات می خوانیم اولین قطره خون قربانی که ریخت، خداوند گناهان صاحبش را می بخشد، اوقاتی که به خاطر تولد نوزاد یا ورود مسافر یا دفع بلا، گوسفند ذبح می شود، در روح و روان و حرکت اهل خانه شور و نشاطی پدید می آید.

به هرحال، ذبح صدها هزار گوسفند و نحر هزاران شتر، یک نوع جلوه و زیبایی بوده، مظهر روحیه ایثار دسته جمعی است که خود از شعائر الهی است.

سیر کردن گرسنه:یکی از اسرار قربانی سیر کردن گرسنه ها است قرآن در این باره می‌فرماید::   

«فکلوا منهاواطعمواالقانع والمعت»  از گوشت هایی که قربانی می کنید هم خودتان میل نمائید، هم به قانع و معتر بدهید. قانع، فقیری است که به آنچه می گیرد، قانع است. معتر، فقیری است که علاوه بر تقاضای کمک اعتراض هم می کند.این نشان دهنده بینش وسیع اسلام است که سفارش به خود را فراموش کنید نه دیگران را و در تقسیم گوشت و اطعام، پای بند تملق یا دعا و تواضع فقیر نباشید؛ او را سیر کنید، گرچه با شنیدن زخم زبان باشد

تاریخچه قربانی

 ذبح قربانی جهت تقرب پروردگار از زمان ابو البشر حضرت آدم علیه السلام شروع شد، وقتی که دو فرزندش هابیل قوچی و قابیل مقداری گندم را به عنوان قربانی به بارگاه خداوندی تقدیم نمودند. به دستور و روال آن زمان آتشی از آسمان آمده، قربانی هابیل را سوخت، که این علامت قبولیت بود و قربانی قابیل به حال خود باقی ماند.

عید قربان