نیم‌نگاهی به شاخص‌های توسعه استان اردبیل

 ۱۴۰۰/۰۴/۲۰
  فایلهای مرتبط
نیم‌نگاهی به شاخص‌های توسعه استان اردبیل
استان اردبیل در شمال غرب کشور واقع شده است. این استان در شمال فلات ایران قرار گرفته و با استان های گیلان، زنجان و آذربایجان شرقی همجوار می باشد و از شمال و شمال شرقی با کشور جمهوری آذربایجان حدود 370 کیلومتر مرز خارجی دارد. ویژگیهای طبیعی در این استان موجب شده تا ظرفیت های بالقوه ای برای توسعه مبتنی زراعت، باغداری، دامداری، پرورش آبزی و گردشگری دارا باشد. همچنین نزدیکی به کشورهای منطقه قفقاز و اشتراکات فرهنگی و قومی با این کشورها، موقعیت جغرافیایی منحصر به فردی به این استان داده است. اما با وجود تدوین و اجرای برنامه های متعدد توسعه زیرساخت ها و بهبود خدمات اجتماعی در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، همچنان در اغلب شاخص های اقتصادی و اجتماعی شرایط مناسبی ندارد. عدم استفاده از ظرفیتهای اقتصادی موجب افزایش مهاجرت از استان برای جستجوی کار و امکانات به ویژه در مناطق شهری شده به نحوی که استان اردبیل یکی از استانهای مهاجر فرست کشور می باشد. این استان به لحاظ برخورداری از تنوع اقلیمی و شرایط آب و هوایی خاص و منحصر بفرد، منابع آب پایدار و غنی، میانگین بارندگی مناسب در سال، دشت های وسیع و حاصلخیز، سدهای بزرگ و شبکه های گسترده آب، شرکت های بزرگ کشت و صنعت و دامپروری مغان و پارس، وجود 120 هزار بهره بردار، حدود 4/2 میلیون واحد دامی، 3 میلیون قطعه طیور، 315 هزار کندوی زنبور عسل و بیش از یک میلیون هکتار منابع طبیعی اعم از جنگل و مرتع، یکی از قطب های کشاورزی و دامپروری کشور محسوب می گردد به نحوی که حدود 4 درصد از تولید بخش کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است. لذا در این استان می تواند با بهره گیری از فناوری های نوین و زیرساخت های مناسب در عرضه کشاورزی، منابع آب و نیز با تعادل بر گردشگری پایدار و حفظ ارزشهای زیست محیطی و همچنین تعادل میان جامعه روستایی و شهری پیوند مناسبی با مناطق همجوار ایجاد نماید. جهت‌گیری های راهبردی استان اردبیل بر پایه مطالعات انجام گرفته ضرورت استفاده حداکثری از قابلیت‌های طبیعی و امکانات آب و خاک جهت توسعه فعالیت های کشاورزی با هدف دستیابی به امنیت غذایی و توسعه صادرات محصولات کشاورزی را تاکید می نماید. یکی دیگر از جهت گیری های اصلی توسعه استان، بهره گیری از ظرفیت های تجاری آن به دلیل دسترسی به بازار مصرف کشورهای قفقاز، به خصوص در زمینه صادرات مواد غذایی و وارادات محصولات صنعتی و مواد اولیه می باشد. که از آنها به عنوان یکی از مزیت های نسبی یاد شده که با تکمیل شبکه های تولید و زنجیره عرضه به ویژه بازارچه های مرزی، می تواند محرک اصلی توسعه در استان باشد.

برخورداری از قدرت انعطاف، تطبیق فعال با شرایط نوپدید، قدرت رقابت پذیری اقتصادی، به بیانی دیگر برخورداری از قدرت جذب، نگهداشت و انباشت سرمایه انسانی و مالی و برخورداری از بازدهی و بهره وری رقابت پذیری منابع، در مقایسه با سایر مناطق از مهمترین ویژگی های یک اقتصاد پویا است؛ در حالی که ناموزونی توسعه منطقه ای در ایران، علاوه بر کاهش قدرت انعطاف پذیری و رقابت پذیری مناطق کمتر توسعه یافته نسبت به مناطق توسعه یافته، پویایی اقتصاد ملی را نیز کاهش داده و امکان دستیابی به رشد پایدار اشتغالزا را با مخاطره مواجه ساخته است. در استان اردبیل گرچه طی سالیان دراز مردم منطقه توانسته¬اند تاحد ممکن از توانایی موجود در منطقه نهایت استفاده را برای پیشبرد تعالی زندگی خود انجام دهند ولی بی شک وجود محدودیت های طبیعی، زیربنایی و ساختاری رشد استان را دچار مشکل کرده و ضرورت دارد برنامه توسعه ای متناسب با ویژگی منحصربه فرد این استان تدوین و اجرا گردد.
مطالعه حاضر بر آن است تا شاخص های توسعه یافتگی استان اردبیل را بر اساس آخرین داده های در دسترس بررسی کند و تصویری نمایان از شکاف توسعه ای درون منطقه ای و سطح ملی در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و زیربنایی ارائه دهد. در این گزارش، شاخص-های توسعه انسانی، جمعیت و مهاجرت، اقتصاد کلان، فقر و رفاه اجتماعی، زیربنایی به تفصیل و به طور مقایسه ای مورد بررسی قرار گرفته اند.
نتایج این پژوهش نشان می دهد استان اردبیل اگر چه طی دهه های گذشته در کانون توجه برنامه های آمایش سرزمین، برنامه های توسعه و فعالیت های گروه های خیریه و سمن ها بوده است، اما همچنان این استان از فقر و محرومیت رنج می برد و از منظر شاخص-های مختلف اغلب در وضعیت مناسبی در بین استان‌های کشور قرار ندارد. بهبود شاخص های توسعه ای به خصوص در زمینه اشتغال، از مهمترین اولویت ها نه تنها در سطح منطقه ای، بلکه در سطح کشوری و امنیت ملی به شمار می رود.
از دیگر سو با توجه به جمعیت جوان استان، ضرورت سرمایه گذاری و توجه ویژه به بخش های بهداشت و درمان و آموزش در جهت بهبود شاخصهای توسعه انسانی در سطح استان ضروری است. در صورت عدم توجه به این موضوع و وضعیت نامناسب کودکان در سطح استان، این فرصت و پنجره جمعیتی درخشان به تهدیدی برای منطقه و در نهایت کشور تبدیل خواهد شد.

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.