گزارش دوازدهم: بیمه بیکاری در ایران و جهان

معاونت رفاه اجتماعی  ۱۳۹۹/۰۴/۲۳
  فایلهای مرتبط
گزارش دوازدهم: بیمه بیکاری در ایران و جهان
دوازدهمین گزارش «کرونا، نیروی کار و حمایت اجتماعی» توسط معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتشر شد. این گزارش که با موضوع «بیمۀ بیکاری» تهیه شده است، در ابتدا، به اولویت‌های پیشنهادی سازمان بین‌المللی کار برای حل چالش‌های مربوط به بیمۀ بیکاری می‌پردازد. از نظر این سازمان، تمرکز سیاست‌گذار در حوزۀ بیمۀ بیکاری باید بر (1) پوشش فراگیر و کفایت میزان مقرری، (2) اطمینان از پایداری منابع صندوق و (3) جلوگیری از تقلب و سوء‌استفاده از بیمۀ بیکاری باشد. در بخش دوم گزارش، وضعیت فعلی بیمۀ بیکاری را در کشورمان، از منظر سه چالش بالا، بررسی کرده و با نگاهی به سیاست‌های دولت برای حمایت از بیکارشدگان در دروۀ همه‌گیری جهانی کرونا گزارش را به پایان می‌رسانیم.

 بیش از 90% بیکاران در ایران  بیمه بیکاری ندارند

به گزارش سازمان بین‌المللی کار، تنها در 72 کشور از 198 کشور (36%) ، طرح‌های بیمۀ بیکاری وجود دارد. هم‌چنین، بیش از 70% نیروی کار فعال در سراسر جهان به بیمۀ بیکاری، یا دیگر انواع حمایت در هنگام بیکاری، دسترسی قانونی ندارند. درصد بیکارانی که به چنین مزایایی دسترسی ندارند بیشتر نیز هست و تا 86% بیکاران جهان را در بر می‌گیرد. البته این نسبت تفاوت‌های منطقه‌ای معناداری دارد: نسبت بیکارانی که تحت پوشش مزایا قرار دارند نسبت به کل بیکاران در اروپا (غربی، مرکزی و شرقی)‌ و آمریکای شمالی به 80% می‌رسد، در حالی که در آمریکای لاتین به طور متوسط کمتر از 40% و در خاورمیانه و آسیا کمتر از 20% است. تفاوت‌ها در درصد بیکاران تحت پوشش مزایای بیکاری بازتابی از سهم بازار کار غیررسمی در کشورهای مختلف نیز هست.

در سطح جهان، جوانان از جمله گروه‌هایی هستند که بیش از سایرین تحت تأثیر عدم پوشش گسترده (یا همگانی) بیمۀ بیکاری قرار می‌گیرند. بخشی از جوانان بیکار که به طور بالقوه می‌توانستند تحت پوشش بیمۀ بیکاری قرار بگیرند، به دلیل این که به اندازۀ کافی در پرداخت حق بیمه مشارکت نکرده‌اند، یا ساعات کاری مربوط را پر نکرده‌اند، نمی‌توانند از  مزایای بیمۀ بیکاری منتفع شوند. هم‌چنین، بسیاری از آن‌ها، ورود به بازار کار را با بخش غیررسمی شروع می‌کنند، یا قراردادهای‌شان غیردایمی، کوتاه‌مدت و پاره‌وقت است، به نحوی که در صورت بیکاری غیر ارادی تحت پوشش حمایت‌های درآمدی قرار نمی‌گیرند. تنها 16 کشور جهان از جوانان بیکار، به عنوان کارجویانی که برای اولین بار قصد ورود به بازار کار را دارند، پشتیبانی می‌کنند.

برنامه‌ریزی برای حمایت از بیکاران در ایران سابقه‌ای طولانی دارد. در حالی‌که قانون بیمه‌های کارگری در سال 1325، و لایحۀ قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران در سال 1331، در راستای حمایت از بیکاران تصویب شده بود، در قانون تأمین اجتماعی مصوب سال 1345 نامی از حمایت از بیکاران برده نشد. مجدداً، در سال 1366، قانون بیمۀ بیکاری برای مدت سه سال به‌طور آزمایشی و در سال 1369، با انجام اصلاحاتی به‌طور دائمی، تصویب شد. اما صندوق بیمۀ بیکاری، در طول این سه دهه و بالاخص در سال‌های اخیر، با مشکلات زیادی، به ویژه در خصوص پوشش ناکافی و کسری بودجه مواجه بوده‌است.

 

گزارش دوازدهم کرونا

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.